SAĞLIKLI YAŞAM

İÇİNDEKİLER

Sağlıklı Yaşam: İnsan, Yurttaş, Toplum, Ulus, Devlet, Atatürk, Akıl ve Bilim

İnsan: Kişilik, Bilinç, Ahlak, Vicdan, Değerler, İlkeler, Kurallar, Hukuk, Güvenlik, Devlet, Düzen

Atatürk: Eğitim, Bilim, Kültür, Sanat, Spor, Adalet, Liyakat, Siyaset, Uygarlık

Atatürk: Çağdaş Uygarlık, Akıl, Bilim, Tam Bağımsızlık, Laiklik, Evrensellik, Millilik

Çağdaş Gelişmiş Uygarlık

Bilim

Liyakat

Siyaset

Sağlık

İnsan Hakları ve Özgürlükleri

Yurttaşların Sağlıklı Yaşam Hakkı

Sağlıklı Yaşamak, Sağlıklı Önlemler, Direnmek

Türk Ulusu Sağlıklı Yaşamalı

Yurttaşları bilinçli olan ulus sağlıklı yaşar.

Sağlıklı Yaşamak

Sağlıklı Yaşamak İçin…

Atatürk: “Türk ulusunu insanca yaşayan bir ulus yapacağız.”

Sağlıklı Yaşamak İçin Soruyor ve Yanıtlıyorum

Türk Ulusu Sağlıklı Yaşamak İçin:

Durum

Bağımsız, çağdaş, uygar, laik, demokratik, sosyal, hukuk devleti; sosyal refah devleti; ulus devlet

Kurumlar/Kuruluşlar/Örgütler/Yapılar

Bilim Dalları

Uygarlık, Kültür, Sanat

Sektörler, Alanlar, Hizmetler

İlkeler

Erdemler

Haklar ve Özgürlükler

Evrensel Değerler

Ulusal Değerler ve Kurumlar

***

SAĞLIKLI YAŞAM

YAŞAM BİLİNCİ

SAĞLIK BİLİNCİ

SAĞLIKLI YAŞAM BİLİNCİ

SAĞLIKLI YAŞAMAK İÇİN:

-• AKIL VE BİLİM REHBERİMİZ OLMALI,

-• LİYAKATİ VE ÜRETİMİ ESAS ALMALI,

-• YURTTA-DÜNYADA BARIŞI İLKE EDİNMELİ,

-• HUKUKU SAVUNMALI,

-• ADİL GELİR DAĞILIMINI SAĞLAMALIYIZ.

YURTTAŞLARI BİLİNÇLİ, ÖRGÜTLÜ, ÜRETİCİ, ERDEMLİ, ONURLU VE VİCDANLI OLAN ULUS SAĞLIKLI VE MUTLU YAŞAR.

ADİL GELİR DAĞILIMINI SAĞLAYAN BAĞIMSIZ, LAİK, DEMOKRATİK SOSYAL HUKUK DEVLETİ, ULUSUNUN SAĞLIKLI VE MUTLU YAŞAMASINI SAĞLAR.

***

SAĞLIKLI YAŞAM: İNSAN, YURTTAŞ, TOPLUM, ULUS, DEVLET, ATATÜRK, AKIL VE BİLİM

İnsan, yaşam mücadelesinde toplayıcı ve avcı insandan, üretici insana, özgür ve eşit bireye, bilinçli ve erdemli yurttaşa, sorgulayıcı ve katılımcı seçmene, özverili demokratik kitle örgütü üyesine; toplumlar halklara, halklar uluslara evrilmiş. Uluslar, adaletli, eğitimli, güvenli, mutlu, onurlu, özgür, varlıklı ve sağlıklı yaşamak için devletler kurmuş. Devletler, uluslarını sağlıklı yaşatmak, temel hakları ve özgürlükleri sağlamak, adalet, sağlık, eğitim, güvenlik, sosyal güvenlik, çevre temizliği, alt yapı vb temel hizmetleri parasız yapmak için vergi toplamakta, yurttaşlarını askere almakta, yasalar çıkarmakta ve güç kullanmaktadır. Devletlerin yapısı, düzeni, rejimi, anayasası ve kurumları vardır. Kurumlar, ulusların siyasi, iktisadi, mali, adli, hukuki, askeri, sosyal ve bilimsel gelişmişlik durumuna, kültür ve uygarlık seviyelerine göre oluşmuştur. Ulusların hedefi, hedefe ulaşma ve sorun çözme yöntemi, ilkeleri, değerleri, erdemleri, hakları, özgürlükleri, simgeleri, kuramları ve toplumsal sistemi vardır. Toplumsal sistemin sektörleri, alanları, bilim dalları vardır. Yaşamın gerçekleri ve sorunları vardır. Her sorunun mutlaka bir çözümü vardır. Bu kapsamda örgütlere, kurumlara ve devletlere girişimlerinde başarılı olmuş, akıllı, bilinçli, cesaretli, çalışkan, dürüst, ehliyetli, liyakatli, öngörülü, üretken, vicdanlı ve yetkin insanlar ve aydınlar önderlik etmeli. Atatürk’ün: “Yaşamda en gerçek yol gösterici bilimdir, fendir. Manevi mirasım akıl ve bilimdir. Sorun çözmede; soruna neden olan engelleri tespit etme ve bu engelleri ortadan kaldırma yöntemi uygulanmalı” sözleri rehberimiz olmalıdır.

***

İNSAN: KİŞİLİK, BİLİNÇ, AHLAK, VİCDAN, DEĞERLER, İLKELER, KURALLAR, HUKUK, YARGI, GÜVENLİK, DEVLET, ANAYASA, DÜZEN

Yukarıdaki başlıkta yer alan kavramları açıklayabilmek için, Emre Kongar’ın 23 ve 29 Ocak 2026 tarihli Cumhuriyet Gazetesi’ndeki “Emperyalizmin BİLİNCİ, AHLAKI ve VİCDANI” başlıklı iki yazısından alıntıladığım metni sunuyorum:

-• “Doğanın kölesi olan İNSAN, KİŞİLİĞİNİ oluşturmaya başladığında, ‘Ben’, ‘Çevre’ ve ‘Ötekiler’ BİLİNCİ meydana gelmeye başlar. BİLİNÇ AHLAKI, AHLAK VİCDANI doğurur. İnsanın ahlakı ve vicdanı doğuşta yoktur. BİLİNÇ, bireyin kendi varlığının, duygu ve düşüncelerinin ve çevresinin farkına varması durumudur. Kendini ve dünyayı algılama, düşünme, muhakeme etme ve karar verme yeteneğini içerir. AHLAK, bireyin toplumdan öğrendiği doğruyu ve yanlışı belirleyen DEĞERLER, İLKELER ve KURALLAR bütünüdür. VİCDAN, bireyin kendi eylemlerini ahlaki açıdan değerlendiren içsel bir rehberdir. Özetle; BİLİNÇ, bireyin farkındalık ve muhakeme yeteneğini sağlar; AHLAK, bu muhakemenin dayandığı kuralları sunar; VİCDAN ise bu kurallara uygun davranışları değerlendiren içsel bir mekanizma olarak çalışır.”

*

-• “HUKUK; bir toplumda, devletin yurttaşlarıyla, yurttaşların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini ve davranışlarını düzenlemek, çatışmaları çözmek ve düzeni sağlamak amacıyla DEVLET tarafından konulan, yaptırımlarla desteklenen kurallar bütünüdür. Anayasa ve yasalar tarafından belirlenir, yargı kurumları ve güvenlik güçleri aracılığıyla uygulanır. AHLAK ve GÜVENLİK ile de doğrudan ilişkilidir: Hem onlardan etkilenir hem onları etkiler. Hukuksuzluk egemen olduğunda; ne ahlak kalır ne güvenlik ne de vatandaşlarını korumak için yaratılmış olan devlet.”

*

-• “DEVLET; bir toplumda meşru olarak zor kullanma yetkisine sahip olan tek kurumdur. Bu nedenle devlet, yani GÜVENLİK güçleri ve elbette YARGI, HUKUKA bağlı olmak, ANAYASA’YA ve yasalara uymak zorundadır.”

*

-• “AHLAK; bireyde iyi ve kötü, doğru ve yanlış ayrımlarını belirleyen, aile, arkadaş grupları, okul, medya ve işyeri temelinde oluşan, hem HUKUKU etkileyen hem de hukuktan etkilenen davranış ilkeleridir. İçselleştirilmiş biçimine VİCDAN denir.”

*

-• “VİCDAN, HUKUKU biçimlendirir, hukuktan, özellikle de cezalardan ve cezasızlıktan etkilenir.”

*

-• “GÜVENLİK; bireylerin ve toplumun, canının, malının, haklarının ve DÜZENİNİN, DEVLET tarafından iç ve dış tehditlerden ve tecavüzlerden korunması durumudur.”

Yukarıdaki metni, Emre Kongar’ın 23 ve 29 Ocak 2026 tarihli Cumhuriyet’teki yazısından derledim.

***

ATATÜRK: EĞİTİM, BİLİM, KÜLTÜR, SANAT, SPOR, ADALET, LİYAKAT, SİYASET, UYGARLIK

ATATÜRK:

-• “EĞİTİM’dir ki bir milleti ya özgür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum halinde de yaşatır; ya da esaret ve sefalete (cehalete, yoksulluğa, işsizliğe) terk eder.”

–• “BİLİM, yaşamda en gerçek yol göstericidir (rehberdir).”

-• “KÜLTÜR, okumak, anlamak, görebilmek, gördüğünden anlam çıkarmak, uyanık davranmak, düşünmek ve zekayı eğitmektir.”

-• “SANAT, güzelliğin ifadesidir. Bu ifade söz ile olursa ŞİİR, nağme ile olursa MUSİKİ, nakış ile olursa RESSAMLIK, oyma ile olursa HEYKELTRAŞLIK, bina ile olursa MİMARLIK olur.”

-• “SPORSUZ bir millet, gerilemeye mahkûmdur. Spora eğilimli bir devlet asla yorulmaz. Ben Türk gençliğinin spor yaparak güçlü olmasını isterim. Her insan spor yapmalı. Cumhuriyet, fikren, ilmen ve bedenen kuvvetli ve yüksek seviyeli muhafızlar ister.”

-• “ADALET gücü bağımsız olmayan bir milletin, devlet halinde varlığı kabul olunmaz. Bağımsızlık, özgürlük, gelecek; her şey adaletle mevcuttur.”

-• “LİYAKAT âşığıyım. İşi hep ehline verdim, ehliyetsizi devlet görevinde tutmadım.”

-• “TÜRK KÜLTÜRÜNÜ ÇAĞDAŞ UYGARLIK seviyesinin üzerine çıkaracağız” demiş.

-• “SİYASETİ, halka hizmet etme ve milleti çağdaş uygarlık seviyesine çıkarma sanatı“ olarak görmüş. “Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait” olduğuna ve “Askerin siyasetten ayrı tutulması gerektiğine” inanmış; iç siyasette “akıl ve bilimi”, dış siyasette “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesini merkeze almıştır.

**

ATATÜRK: ÇAĞDAŞ UYGARLIK, AKIL, BİLİM, TAM BAĞIMSIZLIK, LAİKLİK, EVRENSELLİK, MİLLİLİK

Atatürk’ün “ÇAĞDAŞ UYGARLIK” ile ilgili görüşünü Vikipedi’den derlediğim alıntı ile sunuyorum.

Atatürk’ün çağdaş uygarlık görüşü, aklı ve bilimi rehber edinen, dogmalardan uzak, millî kültürü koruyarak dünya standartlarına ulaşmayı ve aşmayı amaçlayan evrensel bir hedeftir. Bu hedef, Batı’nın teknolojisini ve bilimini almayı amaçlar. Bu görüş dinamik bir süreçtir. Temel nitelikleri şu şekilde özetlenebilir:

-• Akıl ve Bilim: Atatürk, yaşamın her alanında rehber olarak bilimi kabul etmiştir. “Hayatta en gerçek yol gösterici bilimdir” sözü bu görüşün özetidir.

-• Tam Bağımsızlık: Çağdaşlaşmanın ön şartı, ekonomik ve siyasi anlamda tam bağımsız olmaktır.

-• Laiklik: Din ve devlet işlerinin ayrılması, devlet düzeninin ve hukukun aklın gereklerine göre şekillenmesi çağdaşlaşmanın temelidir.

-• Evrensellik ve Millîlik: Uygar dünya ile bütünleşirken Türk milletinin öz benliğini ve tarih bilincini korumak, Atatürk’ün önemle üzerinde durduğu bir dengedir.

Yukarıdaki metin Vikipedi’den alınmıştır.

**

ÇAĞDAŞ GELİŞMİŞ UYGARLIK

Çağdaş Gelişmiş Uygarlık (Muasır Medeniyet), A’dan Z’ye: “adalet, aydınlanma, ahlak, bilgi, bilinç, bağımsızlık, barış, cumhuriyet, çalışma, çevrecilik, doğa sevgisi, dürüstlük, erdem, evrensellik, güven, gelişme, hoşgörü, ilkeli olmak, ilerleme, sevgi, saygı, kamuculuk, laiklik, liyakat, mutluluk, nezaket, özgürlük, planlama, aklın ve bilimin rehber alınması, sorumluluk, temizlik, üretim, ulusunu ve yurdunu sevmek, vicdan ve zarafet” demektir.

**

BİLİM

Furkan Avcı, Herkese Bilim Teknoloji Dergisi’nde: “BİLİMİ, dünya ve evren hakkında sistematik ve yöntemli bir şekilde bilgi edinme faaliyeti olarak tanımlayabiliriz” diye açıklamıştır.

**

LİYAKAT

Memduh Bayraktaroğlu, 23.06.2025 tarihli Nefes Gazetesi’nde: “LİYAKATİ, bir kişinin bilgi, beceri, deneyim ve etik değerler doğrultusunda bir göreve uygunluğu demektir. Modern hukuk devletlerinde kamu görevlileri, yeteneklerine göre seçilir ve atanır” diye açıklamıştır

**

SİYASET

Türk Dil Kurumu’na göre SİYASET; devlet işlerini düzenleme ve yürütme sanatıyla ilgili özel görüş veya anlayış anlamına gelir.

*

İnsan/Yurttaş siyasi bir varlıktır. Siz siyasetle ilgilenmezseniz bile siyaset sizinle ilgilenir.

*

“Devlet” kavramını ilk kez ortaya atan Platon (Eflatun), 2400 yıl önce “Devlet” adlı kitabında, “Siyaset ile ilgilenmeyen aydınları bekleyen kaçınılmaz sonuç cahiller tarafından yönetilmeye razı olmaktır” demiştir.

***

SAĞLIK

Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ); “SAĞLIĞI, sadece hastalık ve sakatlığın yokluğu değil, bedensel, ruhsal ve sosyal tam bir iyi oluş halidir” diye tanımlamış. DSÖ’nün Bildirgesinde; “Irk, din, politik inanç ve sosyal durum yönünden hiç bir ayrım gözetmeksizin olanaklarının elverdiği en üst düzeydeki sağlık hizmetlerinden yararlanmak insanların temel haklarından biridir. Barış ve güvenlik içinde yaşamanın temeli tüm kişilerin sağlıklı olmasıdır. Bu husus, kişiler ve devletler arasında tam bir işbirliği sağlanarak gerçekleşebilir” diye yazıyor.

**

İNSAN HAKLARI VE ÖZGÜRLÜKLERİ

1948 Tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinde: “Yaş, cins, din, dil, siyasal inanç ve sosyoekonomik güç ayrıcalığı olmaksızın herkesin mümkün olan en yüksek düzeyde SAĞLIK hizmetine ulaşması doğal hakkıdır” yargısı ve “MEDENİ, SİYASİ, İKTİSADİ, SOSYAL, KÜLTÜREL ve DAYANIŞMA” kategorisinde; “YAŞAM, SAĞLIK, EĞİTİM, ADALET, GÜVENLİK, BESLENME, BARINMA, ÇALIŞMA, İLETİŞİM, ÜRETİM, ÖRGÜTLENME, ÖZGÜRLÜK, EŞİTLİK, DİRENME, ONUR, DOĞA ve ÇEVRE” başta olmak üzere 183 çeşit “İNSAN HAKKI ve ÖZGÜRLÜĞÜ” yer almaktadır.

**

YURTTAŞLARIN SAĞLIKLI YAŞAM HAKKI

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda: “YURTTAŞLAR, barış ve güven içinde SAĞLIKLI bir çevrede, onurlu, huzurlu YAŞAM  HAKKINA sahiptir. Toplum, dayanışma ve adalet anlayışıyla yönetilir. Türkiye Cumhuriyeti insan haklarına saygılı, demokratik, laik, sosyal hukuk devletidir. Ülkesi ve milleti ile bölünmez bir bütündür. Dili Türkçe’dir. İlk dört maddesinin değiştirilmesi teklif dahi edilemez” diye yazıyor.

**

SAĞLIKLI YAŞAMAK, SAĞLIKLI ÖNLEMLER

“Tıp alanında SAĞLIKLI YAŞAMAK için alınması gerekli önlemler olduğu gibi, toplumsal alanda da SAĞLIKLI ÖNLEMLER vardır. Her ikisi aynı ilkeye dayanır. Maddi mikropları yok etme olanağı olmadığı gibi manevi mikropları yok etmek olası değildir. Ancak insan bedeninde onunla ilgili bir sağlık yaratmak olası olduğu gibi toplumsal yapıda da manevi bir sağlık yaratmak ve bu yolla bir firenme ortamı hazırlamak olasıdır” demiş, Atatürk.

**

TÜRK ULUSU SAĞLIKLI VE MUTLU YAŞAMALI

Türk Ulusu; çağdaş uygarlık seviyesinde, temiz-sürdürülebilir doğa ve çevrede, bilinçli, örgütlü ve üretici toplumu kurarak, barış içinde, adil bir gelirle sosyal güvenceli bir işte çalışarak, dengeli-yeterli-sağlıklı beslenerek, kendisine ait veya kirası uygun bir evde sağlıklı ve mutlu yaşamalıdır.

**

YURTTAŞLARI BİLİNÇLİ OLAN ULUS SAĞLIKLI YAŞAR

Yurttaşları bilinçli olan ulus sağlıklı yaşar. Yurttaşlar, bilinçlenmek için okumalı (ayda iki, yılda 24 kitap), sorgulamalı, liyakati ve adaleti ilke edinmeli, hukuku savunmalı, özgürlük, eşitlik, bağımsızlık ve adil gelir dağılımını sağlamak için mücadele etmelidir. Anayasa’da ve İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde yazan insan hakları ve özgürlüklerine saygılı, bağımsız, çağdaş, uygar, laik, demokratik, sosyal hukuk devletini ancak “bilinçli, örgütlü ve üretici toplum” hayata geçirir.

**

SAĞLIKLI YAŞAMAK

Sağlıklı Yaşamak, A’dan Z’ye: “Adaletli, Bilinçli, Cesaretli, Çalışkan, Dürüst, Eşit, Faziletli, Güvenli, Hoşgörülü, İlkeli, Kişilikli, Liyakatli, Mutlu, Namuslu, Onurlu, Özgür, Planlı, Refah, Sağlıklı, Şerefli, Temiz, Umutlu, Üretken, Vicdanlı, Varlıklı, Yurtsever ve Zarif Yaşamak” demektir.

**

SAĞLIKLI YAŞAMAK İÇİN:

Okumak, anlamak, düşünmek, aydınlanmak, bilinçlenmek, sorgulamak,

özeleştiri yapmak, eleştirmek, etik davranmak, söylemi ve eylemi bir olmak,

gerçekleri görmek, söylemek ve yazmak, denetlenmek ve denetlemek,

liyakati, ehliyeti, beceriyi, yeteneği, emeği, sevgiyi ve saygıyı esas almak,

akıllı olmak, zekayı ve zamanı iyi kullanmak,

planlı, programlı, verimli, bilimsel çalışmak ve üretmek,

birleştirici, yaratıcı, yenilikçi olmak ve icat çıkarmak,

bilgilileri yetkili, yetkilileri bilgili kılmak ve sorumluluk almak,

haksızlığa, hukuksuzluğa ve adaletsizliğe karşı direnmek ve hukuku savunmak,

özgürlük, bağımsızlık, eşitlik ve adil gelir dağılımı için mücadele etmek,

yolsuzluğu ve yoksulluğu önlemek;

bilinçli, katılımcı, sorgulayıcı, üretici ve örgütlü toplumu kurmak,

en büyük düşman olan cehaleti yenmek,

aydınlanma savaşını kazanmak gerekir.

*

Dünü bilmeden bugünü anlayamayacağımızı, yarını kuramayacağımızı kavramak,

Atatürk’ü, O’nun İlke ve Devrimlerini, Kemalizmi anlamak ve içselleştirmek,

Türkiye Cumhuriyeti’nin değerlerini ve kazanımlarını korumak ve geliştirmek,

Atatürk gibi akılcı ve bilimsel düşünmek ve yapmak,

yurtta, bölgede ve dünyada barışı, esenliği, huzuru ve güvenliği sağlamak,

toplumsal sorunları bilmek ve çözmek,

severek çalışmak, üretmek ve elde edilen geliri adil paylaşmak gerekir.

*

Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmamalı, düşüncesini söyleyeni yargılamamalı.

Apartman yönetiminden muhtarlığa, yerelden genele yönetime müdahil olmalı.

Ya olduğumuz gibi görünmeli ya da göründüğümüz gibi olmalı.

Yönetim ve denetim organlarına akıllı, bilinçli, cesaretli, çalışkan, dürüst, erdemli, liyakatli, vicdanlı ve yetkin insanları seçmeli.

Aklı ve bilimi rehber, adaleti ve liyakati ilke edinen partileri iktidara getirmeli.

***

ATATÜRK: “TÜRK ULUSUNU ÇAĞDAŞ BİR CUMHURİYETTE, GERÇEK BİR DEMOKRASİDE İNSANCA YAŞAYAN BİR ULUS YAPACAĞIZ. HEDEFİMİZ CAHİL KİTLEYİ DE BİLİNÇLENDİREREK YOLUMUZDA YÜRÜMEK, ONLARI DA REFAHA VE MUTLULUĞA ÇIKARMAKTIR” DEMİŞTİR.

ATATÜRK: “Türk ulusunu çağdaş bir cumhuriyette, gerçek bir demokraside insanca (sağlıklı) yaşayan bir ulus yapacağız. Türkiye Cumhuriyeti’ni varlıklı, güçlü ve bağımsız bir devlet yapacağız. Milli kültürümüzü çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarma hedefine en kısa zamanda ulaşmak için düşünce ve eylemi birlikte yürütmek zorundayız. Yurdumuzu dünyanın en gelişmiş, kalkınmış, çağdaş, uygar ülkeleri seviyesine çıkaracağız. İleri, varlıklı, mutlu Türkiye hedefine ulaşmak için sanayi kurmak ve işletmek zorunludur. Yaşamak ve güçlü devlet için ekonomi esastır. Bağımsızlığımızın sürekli olması için iktisadi bağımsızlık temel hedefimizdir. Ekonomik kalkınma, özgür, bağımsız, güçlü Türkiye hedefinin belkemiğidir. Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz devrimler için aydınlatma ve bilinçlendirme yoluna gideceğiz. Hedefimiz cahil kitleyi de bilinçlendirerek yolumuzda yürümek, onları refaha ve mutluluğa çıkarmaktır” demiştir.

**

SAĞLIKLI YAŞAMAK İÇİN SORUYOR:

-•1) Kim, ne zaman, nerede, nasıl, ne yapmalı?

-•2) Nasıl bir çözüm yöntemi uygulanmalı?

-•3) Nasıl bir düzen/sistem/yapı/rejim kurulmalı?

-•4) Nasıl bir önder, aydın, kadro ve kurumlar var olmalı?

-•5) Nasıl bir insan, birey, yurttaş, seçmen olmalı?

-•6) Nasıl bir aile, toplum, ulus, devlet olmalı?

**

YANITLIYORUM:

-•1) Bilgili, çalışkan, dürüst, erdemli, namuslu, üretken ve VİCDANLI İNSAN olmalı.

-•2) Emeğinin karşılığını alan UMUTLU ve MUTLU ÜRETİCİ olmalı.

-•3) Aklı, bilimi rehber edinen, ilkeli, eğitimli, yürekli, çevreci, ÖZGÜR BİREY olmalı.

-•4) Dilini-tarihini-yurdunu-ulusunu seven, katılımcı, üretken BİLİNÇLİ YURTTAŞ olmalı.

-•5) Özgür iradeli, bilinçli, örgütlü, katılımcı, SORGULAYICI SEÇMEN olmalı.

-•6) İlgili, bilgili, etkili, yetkili ve ÖZGÜR (Parti, DKÖ, Meslek Odası) ÜYESİ olmalı.

-•7) Çalışkan, özverili, bilinçli ve DÜRÜST (Kooperatif, şirket) ORTAK olmalı.

-•8) Araştıran, öngören, üreten, aydınlatan, namuslu, cesur, DÜRÜST AYDIN olmalı.

-•9) Erdemli, vicdanlı, ÜRETİCİ, BİLİNÇLİ, ÖRGÜTLÜ TOPLUM kurulmalı.

-•10) BAĞIMSIZ, LAİK, DEMOKRATİK, SOSYAL HUKUK DEVLETİ hayata geçirilmeli.

***

SAĞLIKLI YAŞAMAK İÇİN TÜRK ULUSU:

-•1) Atatürk’ü ve Kemalizm’i anlamalı; Türkiye Cumhuriyeti’nin ilkelerine, değerlerine, erdemlerine ve kazanımlarına sahip çıkmalı, yok edilen kurumları bilimi rehber edinerek yeniden kurmalı. Yozlaştırılan kurumları; liyakati, ehliyeti, yeteneği, emeği, beceriyi ve üretimi esas alarak yeniden yapılandırmalı. Katılımcı-bilinçli-erdemli-üretici-örgütlü-vicdanlı-sağlıklı toplumu; halkçı, kamucu, çağdaş, uygar toplumsal sistemi kurmalı. Var olan kurumları geliştirmeli.

-•2) Aklı ve bilimi rehber; liyakati ve adaleti ilke edinmeli; hakkı-hukuku savunmalı; okumalı, aydınlanmalı, bilinçlenmeli, sorgulamalı; bilim, sanat, kültür ve sporu içselleştirmeli; siyasetle ilgilenmeli; zamanı iyi kullanmalı; cehaletle mücadele etmeli.

-•3) Sorunları çözen, “insan hakları ve özgürlükleri, üretim ekonomisi, adil paylaşım, güçler ayrılığı, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, ulus egemenliği, tam bağımsızlık, yurtta ve dünyada barış” ilkelerine dayanan çağdaş cumhuriyeti, gerçek demokrasiyi kurmalı.

Bu hedefi gerçekleştirmek için Türk ulusunun:

-• Çiftçisi, işçisi, üreticisi, emekçisi, emeklisi, işsizi örgütlü toplumu kurmalı. Bilinçli ve erdemli yurttaşlar; sendika, kooperatif, meslek odası vb demokratik kitle örgütlerinin en az ikisinde yer almalı.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti:

-• Kiranın(*), asgari ücretin dörtte birini geçmemesini sağlamalı. Sığınma ihtiyacı olan kadınları ve evsizleri kamu konuk evlerinde barındırılmalı. Asgari ücretin insanca (sağlıklı) yaşatacak düzeyde olmasını sağlamalı.

(*) Türk Ulusu’nun yarısına yakını kirada oturmaktadır.

***

DURUM

Atatürk, ülkemizin bugün içinde bulunduğu durumu öngörmüş; 20 Ekim 1927’de Türk Gençliğine Söylev’inde yazmış; 6 Şubat 1933’de Bursa Nutku’nda söylemiştir.

Türk Ulusu’nun yüzde sekseni yoksul, yüzde otuzu aç. Çalışanların yüzde atmışı asgari ücret (2026 yılı/28 bin lira/550 avro) almakta. Bu oran AB ülkelerinde yüzde on.

Durumun/sorunların özeti bu; çözüm ne?

**

BAĞIMSIZ, ÇAĞDAŞ, UYGAR, DEMOKRATİK, LAİK SOSYAL HUKUK DEVLETİ: SOSYAL REFAH DEVLETİ: ULUS DEVLET

Bağımsız, çağdaş, uygar, laik, demokratik, sosyal, hukuk devleti olan üniter (tekil) ulus devlette yani sosyal refah devletinde yöneticiler ve deneticiler önseçimi, geniş katılımı, oransal temsili ve tercihli oyu esas alan sistemle belirlenmeli. Ulus devletlerin; adaleti, liyakati, ehliyeti, yeteneği, beceriyi ve emeği esas alan çağdaş, gelişmiş, uygar kurumları var olmalıdır.

**

ULUS DEVLET:

-•1) Kamu, özel ve kooperatif sektörlerinde planlayıcı, düzenleyici, tekel durumundaki stratejik alanlarda girişimci olmalı.

-•2) Kurumlarında liyakatli ve yetenekli personel istihdam etmeli.

-•3) Adil bir gelirle, kayıtlı, sosyal güvenceli, sendikalı bir işte severek, verimli çalışmayı, sağlıklı ve mutlu yaşamayı sağlamalı.

-•4) Yurttaşların kendilerine ait ya da kirası uygun (asgari ücretin dörtte birini geçmeyen) bir evde barınmasını sağlamalı. Asgari ücret en az bin Euro karşılığı Türk lirası olmalı.

-•5) Yurttaşların sağlıklı güvenli gıda ve temiz suyla dengeli, yeterli beslenmesini sağlamalı.

-•6) Tam istihdamı ve adil gelir dağılımını sağlamalı.

-•7) Adaleti, eşitliği, özgürlüğü sağlamalı; hakkı ve hukuku egemen kılmalı.

-•8) Parasız, karma, erişilebilir, üretici, eşit, bilimsel, laik eğitim sistemini kurmalı.

-•9) Cehalet, sefalet, gaflet, dalalet, hıyanet, yolsuzluk, yobazlık ile savaşmalı; aydınlanma, bilinçlenme, çağdaş uygarlık savaşını kazanmalı.

-•10) Yurdun bütünlüğünü, ulusun birliğini ve egemenliğini sağlamalı.

-•11) Ulusun kültürünü, çağdaş gelişmiş uygarlık seviyesine çıkarmalı.

-•12) Yurtta, bölgede ve dünyada barışı sağlamak için çalışmalı.

-•13) İklim değişikliğini, küresel ısınmayı, kuraklığı ve susuzluğu önlemek ve doğayı yaşanılır ve sürdürülebilir kılmak; özetle cehaleti yenmek için mücadele etmelidir.

***

KURUMLAR/KURULUŞLAR/ÖRGÜTLER/YAPILAR

Kamu kurumları

Üniversiteler

Özel kuruluşlar

Kooperatifler

Siyasi partiler

Meslek odaları

Sendikalar

Dernekler

Vakıflar

***

BİLİM DALLARI

Yönetim(Siyaset)

Denetim

Eğitim

Spor

Sağlık

Adalet

Güvenlik

Savunma

Ekonomi

Maliye

***

Hukuk

Düşünce

Felsefe

Mantık

***

UYGARLIK, KÜLTÜR, SANAT

Uygarlık

Kültür

Sanat

Müzik

Opera

Resim

Heykel

Folklor

Bale

Tiyatro

Sinema

Satranç

Briç

Plastik sanatlar

Minyatür

Mimarlık

Peyzaj mimarlığı

***

SEKTÖRLER, ALANLAR, HİZMETLER

Tarım ve Hayvancılık

Ormancılık

Denizcilik

Balıkçılık ve Su ürünleri

Sanayi

Hizmetler

Bilim ve Teknoloji

Beslenme

Barınma

Giyim

Enerji

İnşaat

Planlama: Köy, Kent/Şehir, Bölge, Havza ve Devlet Planlama

Doğa ve Çevre

Ulaşım: Yaya yolu, Bisiklet yolu, Kara, Hava, Deniz ve Demir Yolları

Turizm ve Tanıtma

Gezi, Eğlence, Dinlence

Bankacılık ve Sigorta hizmetleri

İşletme

İletişim, Basın, Yayın, Halkla ilişkiler

Sosyal Güvenlik

İş Güvenliği ve Sağlığı

***

İLKELER

Aklı ve bilimi rehber edinmek

Laik, Demokratik, Sosyal Hukuk Devleti/Ulus devlet/Üniter devlet/Sosyal refah devleti

Çağdaş Gelişmiş Uygarlık

Hukukun üstünlüğü, Ulus egemenliği, Kuvvetler (Güçler) ayrılığı      

Yurtta, Bölgede, Dünyada Barış

Parasız, Kamucu, Katılımcı, Karma, Üretime dayalı Laik, Bilimsel Milli Eğitim

Tam bağımsızlık: Siyasi, iktisadi, mali, askeri, adli, bilimsel, kültürel bağımsızlık

Yerli kaynaklara-tasarrufa-yatırıma-bilime dayalı katma değeri yüksek üretim                   

Denk bütçe, Açık vermeyen dış ticaret

Dengeli, sürdürülebilir, sağlıklı gelişme, kalkınma ve büyüme

Okumak, Aydınlanmak, Sorgulamak, Bilinçlenmek, Örgütlenmek, Üretmek

Apartmandan ülke yönetimine çoğulculuk, katılımcılık, saydamlık, hesap verebilirlik

Araştırma ve Geliştirme yapmak, Yenilikçilik, Verimlilik, İcat çıkarmak

Örgütlü ve üretici toplumu kurmak                                                                                                                                           

Bilim, sanat, spor, edebiyat felsefe ve siyaset ile ilgilenmek

Çözüm odaklı olmak

Sorumluluk almak

Liyakati, ehliyeti ve emeği esas almak

İlgilileri yetkili, yetkilileri bilgili kılmak

Teokrasiye, Feodalizme, Faşizme, Emperyalizme karşı mücadele etmek

Her türlü zorbalığa karşı direnmek

Altı Ok: “Cumhuriyetçilik, Ulusçuluk, Devletçilik, Laiklik, Halkçılık, Devrimcilik”: Atatürk İlkeleri ve Devrimleri/Kemalizm/Atatürkçülük/Atatürkçü Düşünce Sistemi

***

ERDEMLER

Cumhuriyet

Adalet

Yanlıştan dönmek, İstifa etmek

Etik davranmak, Adil olmak, Söylemi-Eylemi bir olmak

Okumak, Aydınlanmak, Sorgulamak, Bilinçlenmek, Özeleştiri yapmak

Aklı, zekâyı, yetenekleri ve zamanı iyi kullanmak

Akılcı ve bilimsel düşünmek

Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmamak

Doğruları ve gerçekleri görmek ve söylemek

Birleştirici, verimli, yenilikçi üretici olmak

Vicdanlı insan, Özgür ve eşit birey, Bilinçli ve üretici yurttaş olmak

İyi Aile, İyi Öğretmen, Devrimci genç, Namuslu aydın, Dürüst ortak

Sorgulayıcı, katılımcı ve özgür iradeli seçmen olmak

Toplumcu ve emekçi parti üyesi olmak

Örgütlü toplumu kurmak

Yurdunu ve ulusunu sevmek

Kamu yararı ve toplumsal kurtuluşu savunmak

***

HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Zulme karşı direnme hakkı

Çocuk hakları

Kadın Hakları

Emekçi hakları

Telif hakkı

Maddi çıkara dayalı haklar

Özgürlükler

Yolculuk, yerleşim, yasa dışı tutuklamalardan korunma hak ve özgürlüğü

Konut dokunulmazlığı ve güvenliği

Bireysel mülkiyet

Ticaret, Çalışma ve Sanat özgürlüğü

Düşünsel haklar ve özgürlükler

Vicdan özgürlüğü

Toplantı özgürlüğü

Gösteri ve Yürüyüş Özgürlüğü

Basın özgürlüğü

Dernek kurma özgürlüğü

Öğretim özgürlüğü

Bildirim ve Yakınma hakkı ve özgürlüğü

Siyasal haklar ve özgürlükler

***

EVRENSEL DEĞERLER

İnsan

Sağlıklı Yaşam

Emek

Atatürk

Doğa ve Çevre

Çalışmak

Üretmek

Adil paylaşmak

Okumak

Düşünmek

Aydınlanmak

Sorgulamak

Bilinçlenmek

Eleştiri

Özeleştiri

Örgütlenmek

Dayanışma

Yardımlaşma

Direnmek

Eşitlik

Bağımsızlık

Katılımcılık

Çoğulculuk

Adalet

Hukuk

Yargı

Güvenlik

Sosyal güvenlik

Egemenlik

Yönetim

Denetim

Cumhuriyet

Demokrasi

Akıl

Bilim

Teknoloji

Eğitim

Sağlık

Spor

Barış

Ahlak

Sevgi

Saygı

Temizlik

Doğal kaynaklar

Toplum

Halk

Kurum

Kurul

Ulus

Devlet

***

ULUSAL DEĞERLER VE KURUMLAR

Atatürk İlkeleri ve Devrimleri

Atatürk Cumhuriyetinin kazanımları, birikimleri, kurumları

Türk Ulusu

Türk Yurdu-Türkiye

Türkiye Cumhuriyeti Devleti

Türk Dili Türkçe

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Türk Bayrağı

Başkent Ankara

İstiklal Marşı

Türk Silahlı Kuvvetleri

Cumhuriyet Halk Partisi

Anadolu Ajansı

Ankara Hukuk Fakültesi

Atatürk Orman Çiftliği

İstanbul Üniversitesi

Dil Tarih Coğrafya Fakültesi

Çocuk Esirgeme Kurumu

Devlet İstatistik Enstitüsü

Türkiye İş Bankası

Türk Hava Kurumu

Türk Tarih Kurumu

Türk Dil Kurumu

Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Sümerbank

Etibank

Emlak Bankası

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları

Türk Hava Yolları

Türkiye Denizcilik İşletmeleri

Türkiye Süt Endüstrisi Kurumu

Türkiye Elektrik Kurumu

Türkiye Kömür İşletmeleri

Türkiye Petrolleri Anonim Şirketi

Türkiye Şeker Fabrikaları

Türkiye Zirai Donatım Kurumu

Demir Çelik Fabrikaları

Petrol Ofisi

Posta Telefon Telgraf

Tekel

Et Balık Kurumu

Kağıt Fabrikaları

Toprak Mahsulleri Ofisi

Devlet Su İşleri

Maden Tetkik Arama

Uluslararası İzmir Fuarı

Millet Mektepleri

Halk Evleri

Köy Enstitüleri

Ziraat Okulları

Yüksek Ziraat Enstitüsü

Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü

Türk Telekom

Tarım Kredi Kooperatifleri

Tarım Satış Kooperatifleri:

TARİŞ,

Marmara Birlik,

Fiskobirlik,

Trakya Birlik,

Karadeniz Birlik,

Pancar birliği,

Gül Birlik, Antalya birlik,

Çukurova birlik,

Güneydoğu Birlik,

Tiftik Birlik,

Kayısı Birlik

•••